Микразім / Гэта цікава / Сіндром раздражнëнага кішачніка

Сіндром раздражнëнага кішачніка

  1. Што гэта такое
  2. Прычыны
  3. Сімптомы
  4. Дыягностыка
  5. Лячэнне
  6. Прафілактыка і прагноз

Сіндром раздражнëнага кішачніка

Гэта функцыянальнае парушэнне, якое суправаджаецца болем у лелеху. Нейкіх структурных парушэнняў у стенцы чаровы пры гэтым няма. Сярэдні ўзрост пацыентаў – 20 – 40 гадоў, пры чым жанчыны хварэюць на такую паталогію амаль ў 2 разы часцей.

Што гэта такое

Сіндром раздражненага кішачніка (СРК) праяўляецца болем, які:

  • слабее пасля дэфекацыі;
  • спалучаецца са змяненнем частаты дэфекацыі;
  • спалучаецца з вадкім прыседаком ці зацвердзю.

Таму коды хваробы па МКХ (К 58) уключаюць СРК з ляксамі (К58.0) і бяз ляксаў (К58.9). Частата сустракаемасці паталогіі ў свеце даходзіць да 23%. Каля 1% насельніцтва захворвае сіндромам раздражненнага кішачніка штогадова.

Не ўсякі боль у лелеху, які асацыюецца з парушэннем дэфекацыі, лічаць праяўленнем гэтай паталогіі. Жальбы павінны трывожыць хворага чалавека не менш паўгода, пры чым узаемасувязь «боль у лелеху – прыседак – спыненне болю» павінна назірацца не менш трох дзён штомесяц на працягу не менш 3 апошніх месяцаў.

Больш ⅔ пацыентаў з такім захворваннем не звяртаюцца да медыцынскай дапамогі і спрабуюць справіцца з праблемай самастойна. Гэта можа прывесці не толькі да запозненай дыягностыкі хранічнага кішачнага захворвання, але і да пагаршэння якасці жыцця на фоне ня лечанaга СРК.

Прычыны

Непасрэдныя прычыны развіцця гэтай паталогіі невядомы. Аднак маюцца фактары разык, якія павялічваюць імавернасць захворвання:

  • узрост 20-39 гадоў;
  • жаночы пол, пры чым у жанчын СРК звычайна праходзіць з ляксамі, тады як для мужчын больш характэрна зацвердзь; у выпадку працяглага ходу частасць пашкоджанняў у жанчын і мужчын ва ўзросце 50 гадоў і старэй становіцца аднолькавай;
  • дрэннае і няякаснае харчаванне;
  • наяўнасць блізкага сваяку, які меў такое ж захворванне, павялічвае імавернасць СРК ў 3 разы;
  • стрэсы, хваляванне, патлуменныя станы, перанесеныя псіхічныя траўмы;
  • перанесенае насілле, у тым ліку «хатняе»;
  • перанесены раней гастраэнтэрыт;

Сімптомы

У людзей да 45 гадоў, у якіх няма прычын падазраваць сур'езныя захворванні, напрыклад, злаякасныя пухліны, дыягназ ставіцца толькі на аснове сімптомаў. Акрамя боляў у лелеху, звязаных са змяненнем частасці прыседаку, зацвердзяў ці ляксы, пры СРК праяўляюцца і іншыя адзнакі:

  • уздуцце кішачніку;
  • прыседак менш 3 разоў у тыдні ці больш 3 разоў на працягу дня;
  • неабходнасць натужвання;
  • тэрміновыя пазывы на дэфекацыю;
  • адчуванне няпоўнага апаражнення кішачнага шляху;
  • склізістая прымесь на лайновых масах з кутніцы;
  • узмацненне сімптомаў пасля стрэсу ці ежы;
  • хваляванне, патлуменне.

Для пацыентаў характэрны працяглы ход захворвання, шматлікія жальбы, нярэдка доўгая гісторыя абследавання пры агульным здавальняючым стану. Якасць жыцця пакутуе з-за парушання парадку работы, сну, а таксама з-за хвалявання за свае здароўе.

Нярэдка ў такіх пацыентаў з'яўляюцца адначасовыя станы, якія абцяжарваюць праяўленне СРК:

  • фібраміялгія – захворванне незразумелага паходжання, якое суправаджаецца распаўсюджаным бесперапынным болем у цягліцах;
  • сіндром хранічнай стомленасці;
  • артроз скронева-ніжнясківічнага суставу;
  • працяглы боль у вобласці малага лагва.

Сіндром раздражненнага кішачніка ў дзяцей рэгіструецца рэдка. У гэтым узросце часцей сустракаецца функцыянальная дыспепсія, цэліакія, лактазная недастатковасць, анамаліі анатамічнай будовы кішачніку.

Дыягностыка

З адаго боку, сіндром раздражненага кішачніка сустракаецца ў маладых людзей без прымет захворвання органаў стрававання. З другога, ëн усе жа застаецца дыягназам выключэння. Таму ў залежнасці ад канкрэтнай сітуацыі пералік дыягнастычных даследванняў можа ўключаць некаторыя з наступных тэстаў:

  • аналіз крыві з устанаўленнем ХСЭ і ўзроўню СРП;
  • антыцела да эндамізыя (злучальнатканкавай частцы гладкай мускулатуры кішачніка);
  • УЗІ брушной паражніны;
  • аналіз лайна на схаваную кроў, яйцы глістоў і іншых паразітаў;
  • тэст на непрыманне лактозы (ў дзіцяня).

Калонаскапія выконваецца ва ўсіх хворых, старэйшых за 50 гадоў, і ў пацыентаў, маладзейшых за 50 гадоў, пры звязанай з гэтым трывожнасці. Таксама паглубленае даследванне тоўстай чаровы назначаецца пажылым людзям, у якіх жальбы з'явіліся нядаўна, а таксама пры сяменых выпадках карбунцы кішачніку.

Пры працяглых ляксах неабходна комплексная абследаванне, якое ўключае:

  • устанаўленне ў крыві канцэнтрацыі цыянакабаламіна, ферытына, фалійнай кіслаты, альбуміна, вапеня;
  • даследаванне ТТЎ і ўзрушнікаў шчытападобнай залозы;
  • мікраскапічнае даследаванне прыседака;
  • біяпсія сценкі кутніцы;
  • рэнтгеналагічнае даследаванне кішачніка барыевым кантраставаннем і калонаскапія для выключэння каліту.

Лячэнне

Поспех лячэння шмат у чым залежыць ад таго, наколькі хворы чалавек выконвае рэкамендацыі лекара.

Усім пацыентам рэкамендавана дыета:

  • рэгулярны прыем ежы, без паспеху, без адцягнення да тэлевізара ці працы;
  • харчаванне 5-6 разоў у дзень бяз доўгіх перапынкаў;
  • абмежаваць курэнне, адмовіцца ад спіртных і газаваных напояў;
  • пры ўздуцці лелеху прымаць растваральныя валокны (кашы), пры зацвердзях – клятчатку і вотруб'е;
  • пры вадкім прыседасе назначаюць прыпарат «Фільтрум», які звязвае газы і вадкасць, пры абмежаванні ўжывання таго, што раздражняе кішачнік, напрыклад, свежай агародніны і садавіны;
  • пры метыярызме абмежаваць ужыванне лоя, здора, шмальца, хлебабулачных выраб.

Важна: перад ужываннем азнаëмціся з інструкцыей ці пракансультуйцесь з вашым лекарам.

Разумна будзе весці харчовы дзеннік для выяўлення прадуктаў, якія ўзмацняюць павольнасць.

Хворыя з СРК павінны займацца ўмеранай фізічнай актыўнасцю (хуткая хадзьба, плаванне) па 30 хвілін адзін раз у дзень. Пажаданы невялікі адпачынак, размінка на працягу дня.

З медыкамянтозных сродкаў у пратаколе лячэння выкарыстоўваюцца:

  • спазмалітыкі;
  • процідыярэйныя сродкі;
  • слабіцельныя;
  • камбінаваныя сродкі;
  • прабіëтыкі;
  • антыдэпрэсанты;
  • прырараты, якія прыгнятаюць актыўнасць ванітнага цэнтру ў галоўным мозе;
  • некаторыя процімігрэнозныя лекі, якія ўплываюць на абмен рэчываў у нервовай тканцы;
  • сродкі, якія ўзмацняюць утварэнне кішачных сокаў і стымулююць прасоўванне лайновых мас.

Добра дапамагае пацыентам псіхатэрапія.

Прафілактыка і прагноз

Папярэджванне развіцця сіндрома раздражнëнага кішачніка будуецца на аснове ўстранення фактараў разык паталогіі. Таму прафілактыка стрававальных парушэнняў уключае такія меры:

  • піць больш вады (да 1,8 – 2 літраў у суткі);
  • уключаць у дыету прадукты з жывымі карыснымі мікраарганізмамі (прыбіëтыкі), а таксама прыбіëтыкі, якія ствараюць дабратворнае асяроддзе для развіцця гэтых мікробаў;
  • абмежаваць ужыванне газаўтваральных прадуктаў (капусты, чорнага хлеба, вінаграда, газаваных напояў);
  • есці менш тлуставага;
  • не ўжываць напоі, якія ўключаюць кафеін, алкаголь, а таксама колу;
  • не пераядаць, размяркоўваць харчаванне болей раўнамерна на працягу дня;
  • есці павольна, добра перажоўвая ежу;
  • выключыць прадукты са сарбітолам і фруктозай;
  • унікаць стрэсавых сітуацый.

У большасці пацыентаў, негледзячы на тэрапію, якая праводзіцца ў дадзены момант, сімптомы паталогіі захоўваюцца, аднак іх інтэнсіўнасць не павялічваецца. Магчымасць іх знікнення на працягу 1 – 2 гадоў складае ўсяго 38%.

Фактары, якія зніжаюць імавернасць устранення стаўнікавага дыскамфорту:

  • перавага вадкага прыседаку;
  • нежаданне ці немагчымасць паўнавартаснага лячэння;
  • боязь сур'ëзных захворванняў кішачніка;
  • захворванне, якое працякае працягла;
  • значнае ўплыванне паталогіі на штодзëнную актыўнасць хворага;
  • бесперапынны стан стрэсу;
  • прісутнасць псіхічных адхіленняў.

Іншыя артыкулы на гэтую тэму

МАЮЦЦА СУПРАЦЬПАКАЗАННІ. ПЕРАД УЖЫВАННЕМ ВЫВУЧЫЦЕ ІНСТРУКЦЫЮ АБО ПАРАЙЦЕСЯ СА СПЕЦЫЯЛІСТАМ
З інфармацыяй азнаёмлены(ая), схаваць