Микразім / Гэта цікава / Дыета пры панкрэатыце

Дыета пры панкрэатыце

  1. Зачым прытрымлiвацца дыеты
  2. Харчаванне ў вострай стадыi панкрэатыта
  3. ПравIлы дыеты пры хранiчным панкрэатыце
  4. Як пабудаваць рацыен пры панкрэатыце

Дыета пры панкрэатыце

Правiльнасць арганiзацыi паўсядзеннага харчавання мае вялiкае значэнне для людзей, якiя пакутуюць на пакрэатыт. Бо пры гэтым захворваннi пашкоджваецца падстраўнiкавая залоза. Яна адносiцца да органаў стрававальнай сыстэмы i адказна за вытварэнне комплексу ферментаў, якiя дзейнiчаюць ў прасвеце дванаццацiперснай ныркi. Таму запаленне гэтага органа адбываецца часам з парушэннем пераварвання асноўных пажыўных рэчываў (нутрыентаў) i развiццем паўторных кiшачных разладаў, а гэта патрабуе прытрымлiвання некаторым харчовым абмежаванням.

У медыцыне сыстэма лячэбна-прафiлактычнага харчавання пры панкрэатыце называецца стол №5п па Пеўзнеру. Ен можа мець розную ступеню харчовых абмежаванняў. Бо меню на дыеце пры панкрэатыце падбiраецца з падлiкам рада фактараў. Рацыен залежыць ад стадыi i формы хваробы, выразнасцi асноўных сiмптомаў i ступенi ферментнай недастатковасцi. Пры злучэннi панкрэатыта з халецыстытам звычайна прызначаецца дыета 5а.

Зачым прытрымлiвацца дыеты

Лячэнне i харчаванне пры панкрэатыце – узаемазвязаныя паняццi. Правiльна складзены рацыен дазваляе справiцца з мноствам задач:

  • Выключэнне залiшняй нагрузкi на запаленую падстраўнiкаваю залозу, што забяспечваецца дробным харчаваннем i выключэннем цяжкiх для пераварвання страў. Пры панкрэатыце гэта з’яўляецца першай па значнасцi задачай.
  • Забяспячэнне паўнацэннага пераварвання базавых нутрыентаў. Гарманiчна складзенае меню пры панкрэатыце забяспечивае паступленне неабходнай колькасцi пажыўных рэчываў, а адекватная колькасць ужываемай ежы i сбалансаванасць страў садзейнiчаюць дастатковаму iх пераварванню пад дзеяннем ферментаў падстраўнiкавай залозы.
  • Прадухiленне паўторнага абвастрэння, бо рэцыдыў пры гэтым захворваннi ў пераважнай колькасцi выпадкаў звязаны з памылкамi ў харчаваннi. Таму пры хранiчным панкрэатыце дыеты жадана прытрымлiвацца пастаянна.
  • Знiжэнне разык развiцця сахарнага дыябета. Справа ў тым, што падстраўникавая залоза адносiцца не толькi да стрававальнай сыстэмы, але i з’яўляецца эндакрыным (гарманальна актыўным) органам. Яе тканкi змяшчаюць асабiстыя ўтварэннi – астраўкi Лангерганса. У iх выпрацоўваецца гармон iнсулiн, пры яго недастатковай прадукцыi ў чалавека фармiруецца сахарны дыябет. Хранiчнае цi часта паўтараючыяся запаленне актыўных клетак, у тым лiку астраўкоў Лангерганса. Менавiта таму панкрэатыт разглядаюць як адзiн з асноўных фактараў разык развiцця сахарнага дыябета, а памылкi ў харчаваннi – як важны схiляючы фактар.

Дыета пры панкрэатыце накiравана на стварэнне ўмоў, пры якiх страваванне будзе максiмальнa паўнацэнным.

Харчаванне ў вострай стадыi панкрэатыта

«Забароненыя» прадукты У найбольш вострай стадыi хваробы з выразным балявым сiндромам i прыметамi значнага парушэння стрававання можа быць выкарыставана непрацяглая лячэбная галадоўка. Гэта рэкамендацыя агучана яшчэ лекарамi мiнулых стагоддзяў, якiя пры вострым пакрэатыце прызначалi сваiм пацыентам холад (на вобласць запаленнага органа), галадоўку i фiзiчны пакой. У гэты перыяд дапушчальна нераздражняючыя вiтамiнiзiраваныя i лужныя напоi, пры неабходнасцi прызначаецца парантэральнае (унутрывеннае) харчаванне. А вось ўжыванне ферментаў у гэты перыяд нямэтазгодна, бо ў кiшачнiк проста не паступае нIякая ежа, што патрабуе пераварвання.

Галадоўка пры вострым панкрэатыце звычайна доўжыцца 2-3 днi. За гэты час сiмптаматыка зацiшаецца, што дае магчымасць пераходзiць на дыетычнае харчаванне – паступова:

  1. Першыя днi пасля галадоўцы харчаванне малакаларыйнае i максiмальна шкадуючае. Стравы пюрэпадобныя, паўвадкiя, працертыя. Iх гaтовяць на пару або адварваюць, пры падачы ахлаждаюць да тэмпературы цела. Такое меню пераважна вугляводнае i не дапускае выкарыстоўвання шматкампанентных рэцэптаў i спецый.
  2. Пасля памяншэння выразнасцi ciмптомаў панкрэатыта харчаванне становiцца больш разнастайным i каларыйным. Пры гэтым меню пашырваюць паступова, арыентуючыся на самаадчуванне i ступеню засваяльнасцi ежы. На 4-5 дзень уводзяць легка засвайваючыеся бялкi (твораг, вываранае нятлустае мяса, яйкi), затым невялiкую колькасць сметанковага масла. Алеi яшчэ не выкарыстоўваюцца. Стравы як i раней адварныя i паравыя. Iх ўжо не працiраюць, а здрабняюць цi падаюць у выглядзе супоў, суфле i запяканак.
  3. У наступныя 8-12 месяцаў харчаванне пры панкрэатыце застаецца шкадуючым i дрбным, хоць i не столькi строгiм. Увогуле ў гэты перыяд рацыен нагадвае меню пры хранiчным пакрэатыце. Уводзяцца раслiнныя алеi, стравы становяцца больш разнастайнымi.

Дыету з першых дзен пасля завяршэння галадоўкi дадакткоўваюць выкарыстоўваннем ферментных прэпаратаў, напрыклад, Мiкразiм®. Гэта дазваляе часткова кампенсаваць недахоп уласных ферментаў падстраўнiкавай залозы, пазбегнуць яе перагрузкi. Гэта асаблiва важна пры ўжываннI тлустазмяшчальных прадуктаў.

Прытрымлiванне дыеце пры панкрэатыце - важнейшы лячэбны момант у перыяд абвастрэння. Менавiта яна садзейнIчае паступовай нармалiзацыi працы падстраўнiкавай залозы i ўсяго стрававальнага шляха. А прызначаемыя прэпараты дапамагаюць здолець сiмптомы, часткова зняць нагрузку з пашкоджанага органа i кампенсаваць адносную ферментную недастатковасць.

ПравIлы дыеты пры хранiчным панкрэатыце

Важна разумець, што пры панкреатыце дыета патрэбна не толькi ў перыяд абвастрэння. Вялiкую ролю яна грае i пасля зацiшэння асноўных сIмптомаў, асаблiва пры пераходзе хваробы ў хранiчную форму. Бо памылкi ў харчаваннi пры панкрэатыце i ў гэты перыяд могуць давесцi да хуткага i значнага пагаршэння самаадчування. У гэтакIм выпадку гавораць аб рэцыдыве або абвастрэннi, а выкарыстоўваемая пры гэтым лячэбная тактыка падобна да тэрапii першаснага вострага прыпадку хваробы.

Таму дыета пры хранiчным панкрэатыце мае скарэй падтрымлiваючае i прафiлактычнае значэнне. Пра прытрымлiваннi ей чалавек не пакутуе на фiзiчны дыскамфорт i адчувальнае пагаршэнне якасцi жыцця. Хоць некаторым людзям патрабуецца дастаткова шмат часу, каб звыкнуць да строгiх забарон на ўжыванне некаторых прадуктаў i страў.

Па рэкамендацыi лекара гэтакую дыету часта камбiнуюць з падтрымлiваючай медыкаментознай тэрапiяй - скарыстаннем ферментных прэпаратаў.

«Забароненыя» прадукты: ад чаго пры панкрэатыце варта адмовiцца

Прадукт Чаму пры пакрэатыце выключаюць
Ці можна сокі пры панкрэатыце
Сокi
Сокi пры панкрэатыце адносяць да нежаданых прадуктаў. Бо кiслата, якая змяшчаецца ў iх, нярэдка аказвае раздражняючае дзеянне i правакуе ўзмацненую выпрацоўку страўнiкавага сока i ўсiх стрававальных ферментаў. Толькi ў перыяд стойкага паляпшэння часам дазволены разведзеныя вадой сокi.
Садавіна і ягады пры панкрэатыце
Свежыя (тэрмiчна не апрацаваныя) садавIна, ягады
Аказваюць на стрававальны шлях прыблiзна такое ж дзеянне, як i сокi. Садавiна пры панкрэатыце можа ўжывацца зрэдку ў запечаным выглядзе або ў складзе неканцэнтрыраваных кампотаў.
Саленні пры панкрэатыце
Кiслая i багатая клятчаткай садавiна. Саленнi, марынады, кансервы (у тым лiку хатняй прыгатоўкi)
Аказываюць раздражняючае дзеянне. АсаблIва нежаданыя пры панкрэатыце памiдоры, рэпа, рэдзька, радыска, шпінат і шчаўе, свежая белакачанная капуста. Забаронена таксама квашаная агароднiна, марынаваныя i засоленыя для доўгага захоўвання прадукты, кансервы.
Грыбы пры панкрэатыце
Бaбовыя, грыбы
Раслiнны бялок, якi змяшчаецца ў iх, можа справакаваць узмацненне актыўнасцi падстраўнiкавай залозы. Да таго ж бабовыя садзейнiчаюць узмацненню газаўтварэння ў прасвеце кiшачнiка, што звычайна негатыўна сказваецца на самаадчуваннi чалавека з хранiчным панкрэатытам.
Алкаголь пры панкрэатыце
Алкаголь, газаваныя напоi

Стымулююць выпрацоўку ўсiх стрававальных ферментаў, раздражняюча дзейнiчаюць на склiзiстую абалонку ўсяго страўнiкава-кiшчнага шляха.

Прыблiзна ў 25% выпадкаў абвастрэнне пакрэатыта звязана з ужываннем алкаголя.

Хлеб пры панкрэатыце
Свежы хлеб, здоба, кандытэрскiя вырабы

З'яўляюцца крынiцай вялiкай колькасцi хутка засвайваемых выгляводаў, якiя правакуюць хуткi выбрас значнай колькасцi iнсулiна. А гэта адбываецца часам са значнай стымуляцыяй падстраўнiкавай залозы.

Яе перагрузке садзейнiчае таксама злучэнне вялIкай колькасцi вугляводаў i тлуста ў здобе, крэмах, выпечцы.

Жаренное пры панкрэатыце
Смажаныя стравы

Смажка прадуктаў з утварэннем характэрнай апетытнай скарынкi адбываецца часам з утварэннем рада патэнцыяльна шкоданосных рэчываў. Да Iх адносяць нiтрaзамiны, акрaлеiн, акрыламiд i некаторыя iншыя. Яны маюць канцэнтрагеннае дзеянне, раздражняюць склiзiстую абалонку стрававальнага шляха i правакуюць узмацненне выпрацоўкi ферментаў.

Смажка таксама адбываецца часам з падвышэннем тлустасцi прадукта. У вынiку на яго пераварванне патрабуецца больш часу i ферментам, што не здольна забяспечыць падстраўнiкавая залоза пры панкрэатыце.

Вэнджаніна пры панкрэатыце
Калбасныя вырабы
Забаронены вэнджаўныя i варана-вэнджаўныя калбасы, сасiскi i калбасы з вялiкай колькасцю дадаткаў. Раздражняюць i залiшне стымулююць увесь стрававальны шлях. Пры гэтым часам дапушчальныя адварныя сасiскi з нятлустых сартоў мяса, вяндлiна з мяса птушкi.
Соусы пры панкрэатыце
Маянез, кетчуп, iншыя соусы фабрычнай вытворчасцi/td>
Разджражняюча дзейнiчаюць на склiзiстую абалонку стрўнiкава-кiшачнага шляха, празмерна стымулююць радстраўнiкавую залозу.
Чыпсы і сухарыкі пры панкрэатыце
Снэкi (чыпсы, араматызаваныя сухарыкi i iнш.), пячэннi i торты фабрычнай вытворчасцi
Уваходзячыя ў iх склад шматлiкiя хiмiчныя злучэннi раздражняюць стрававальны шлях. А падвышаная колькасць тлуста невысокай якасцi правакуе перагрузку падстраўнiкавай залозы.

 

Нежаданыя таксама сала, тлустыя сарты мяса, кiсламалочныя прадукты высокай тлустасцi, абсмажаная на алеi агароднiна (для запраўкi супоў i соусоў). Цi можна пры панкрэатыце ўжываць iншыя прадукты з дастаткова высокiм працентам тлуста, неабходна ўдакладняць у лекара.

А што можна есцi?

крупы пры панкрэатыце
Крупы
Выкарыстоўваюць грэчневую i манную крупы, авсяныя i пшанiчныя шматкi, рыс. Пшонная i ячневая крупы дапушчальныя нячаста, толькi пры добрай пераноснасцi. Перловая выкарыстоўваецца рэдка: для большасцi людзей яна цяжкая для пераварвання.
Гародніна пры панкрэатыце
Агароднiна
Пераважна адварная або паравая. Дазволены шынкі, морква, каляровая капуста, гарошак, бульба, буракі, агуркі. Памідоры шынкі, моркву, каляровая капуста, гарошак, бульба, буракі, агуркі. Памідоры ўводзяцца ў перыяд стойкага паляпшэння ў невялiкай колькасцi i толькi пры добрай пераноснасцi.
Мяса пры панкрэатыце
Мяса, птушка
Нятлустыя сарты (ялавічына, трус, курыца, індычка). Пападаючыяся тлуставыя праслойкi абавязкова старанна зрэзаюць. Мяса адварваюць, гатовяць на пару. У перыяд стойкага паляпшэння яго дапушчальна часам запякаць у рукаве без марынавання.
Рыба пры панкрэатыце
Рыба
Нятлустыя сарты, якiя гатовяцца на пару, цi адварныя. Прыпускаць (тушыць у малым аб'еме вады) не рэкамендавана, таму як шэта садзейнiчае стварэнню раздражняючых экстракатыўных рэчываў. Падыходзяць трэска, мінтай, шчупак, сазан, акунь, хек, путасу.
Яйкі пры панкрэатыце
Яйкi
Смажаныя i вараныя ўкрутую яйкi выключаюць. Пераважныя паравыя i запечаныя амлеты, але могуць выкарыстоўвацца i iншыя спосабы прыгатоўкi.
Малако пры панкрэатыце
Малочныя прадукты
Толькi нятлустыя. Можна выкарыстўваць тварог, ацыдафiлiн, кефiр, сыраватку. Малако ў асноўным iдзе як дадатак да каш i напояў, у складзе суфле i амлетаў. Дазволены нятлустыя сарты сыру ў невялiкай колькасцi, пры чым толькi як дадатак да страў.
Хлеб пры панкрэатыце
Хлеб, печыва
Хлеб рэкамендавана пшанiчны нясвежы, падсушаны. Печыва мжываецца нячаста, пры гэтым яно павiнна быць няздобным, галетным.

Садавіна пры панкрэатыце
Садавiна, ягады

Пераважна ў запечаным выглядзе або ў складзе кампотаў, кiсялеў, жэле, мусаў, пастылы. Аптымальна падыходхяць яблыкi, высушаная садавiна (у невялiкай колькасцi).

Што піць пры панкрэатыце
Напоi
Нямоцны чай (можна з невялiкай колькасцю лiмону), неканцэнтраваныя кампоты, мiнеральная вада, настой шыпшыннiка.

 

Як пабудаваць рацыен пры панкрэатыце

Прыблiзнае меню пры панкрэатыце звычайна ўключае 3 асноўных ужывання ежы (сняданак, абед, вячэра), 2 перакуса памiж iмi i кiсламалочныя напoi незадоўга да сну.

На сняданак пераважна гатаваць вязкiя кашы на вадзе, у перыяд стабiльнага паляпшэння для варкi выкарыстоўваюць разведзенае малако. Спачатку iх перацiраюць або падаюць у выглядзе суфле, у наступным дастаткова добра разварыць. Сняданак дадаткоўваецца бутэрбродам з сутачнага падсушанага хлеба з невялiкай колькасцю масла (не больш 10гр. на суткi). Можна з'есцi кавалачак сыру нятлустых сартоў або нятлустай вяндлiны.

Другi сняданак (перакус) можа складацца з тварожнага або мяснога суфле, запечанага яблыка з тварагом або медам, падсаладкаванага тварага, паравога або запечанага амлета. Таксама падаецца кампот або настой шыпшыннiка.

Абед складаецца з разнастайных супоў, другой стравы i напоя. Супы вараць на другiм буллене i часам заправляюць невялiкай колькасцю смятаны. Другая страва абавязкова ўключае бялковую страву, якую можна дадаткоўваць гарнiрам з крупы цi агароднiны.

На падвячорак выбар страў прыблiзна такi ж, як для першага перакуса. Ен можа складацца таксама з кiселя i галетнага печыва, часам з банана.

Вячэра павiнна быць дастаткова легкай для пераварвання, але з дастатковай колькасцю бялка i вугляводаў. Гэта могуць быць суфле, запяканкi, мяса-тварожныя кнелi, мясныя рулеты ў амлеце, адварное мяса/рыба, да iх дадаткоўваецца гарнiр.

На ноч - кефiр або iншыя дазволеныя нятлустыя кiсламалочныя прадукты.

ПрытрымлIванне диеты при панкреатите дазваляе зутка палепшыць i ненадоўга стабiлiзаваць стан. Бо лячэбны рацыен на стале 5п сбалансаваны, забяспечвае арганiзм усiмi неаабходнымi пажыўнымi рэчывамi, максiмальна шкадуе пашкоджаную падстраўнiкавую залозу i садзейнiчае нармалiзацыi яе функцыi.

Пры адсутнасцi памылак ў харчаваннi панкрэатыт доўга застаецца кампенсаваным i не аддаткоўваеца дыскамфортных сiмптомаў, а дадатковае выкарыстоўваенне ферментных прэпаратаў дазваляе пазбегнуць недастатковага пераварвання ежы.



Важна: перад ужываннем азнаёмцеся з інструкцыяй або пракансультуйцеся з які лечыць лекарам.

МАЮЦЦА СУПРАЦЬПАКАЗАННІ. ПЕРАД УЖЫВАННЕМ ВЫВУЧЫЦЕ ІНСТРУКЦЫЮ АБО ПАРАЙЦЕСЯ СА СПЕЦЫЯЛІСТАМ
З інфармацыяй азнаёмлены(ая), схаваць