Микразім / Гэта цікава / Дыета пры халецыстыце

Дыета пры халецыстыце

  1. Што дае дыета пры халецыстыце
  2. Дыетатэрапiя вострага халецыстыта
  3. Прынцыпы дыеты пры хрынiчным халецыстыце
  4. Што есцi нельга: забароненыя прадукты
  5. Што дазволена ўжываць у ежу?
  6. Прыблiзнае меню пры хранiчным халецыстыце

Дыетатэрапiя з'яўляецца асновай лячэння i прафiлактыкi абвастрэнняў пры большасцi захворванняў стрававальнага шляха. Для людзей з халецыстытам граматна складзеная дыета становiцца асновай лячэння i прафiлактыкi паўторных абвастрэнняў. Пры гэтым абмежаваннi датычацца як склада прадуктовай карзiны, так i спосаба тэрмiчнай апрацоўкi, а строгасць дыеты залежыць ад стадыi запаленчага працэсу i формы захворвання.

Што дае дыета пры халецыстыце

Што дае дыета пры халецыстыце

Для многiх людзей з хранiчным халецыстытам граматна складзенае паўсядзеннае меню з рацыанальнымi харчовымi абмежаваннямi - гэта магчымасць прадухiлiць з'яўленне многiх праяўленняў захворвання i пры гэтым палучаць усе неабходныя пажыўныя рэчывы. З дапамогай дыеты магчыма:

  • не адчуваць дыскамфорту пасля ежы;
  • пазбегнуць балявога сiндрома, пачуцця цяжкасцi ў правым падрабрыннi i баку;
  • прадухiлiць паўторнае абвастрэнне халецыстыта;
  • пры адбываючыйся разам жоўцекамяневай хваробе - зацiшыць працэс камнеўтварэння ў жаўцяке i жоўцевыдзяляючых пратоках;
  • панiзiць разыкi паўторнага пашкоджання печывы, звязанага з выразным застоем жоўцi.

Пры вострым халецыстыце строгая дыета дапамагае зняць залiшнюю нагрузку з жаўцяка. Яе камбiнацыя з медыкаментознай тэрапiяй садзейнiчае хуткаму палягчэнню стана, зацiшэнню запаленчага працэса, гарманiзацыi працы ўсей жоўцевыдзялялльнай сыстэмы. Пры гэтым таксама панiжаюцца разыкi развiцця другаснага панкрэатыта (запалення падстраўнiкавай залозы), а гэта захворванне маецца разам з  халецыстытам не менш чым у 1/3 пацыентаў.

Дыетатэрапiя вострага халецыстыта

Востры халецыстыт i абвастрэнне хранiчнага запалення жаўцяка патрабуюць асабiстага падыходу да склада харчовага рацыена.

  • У першыя 1-3 днi пры выразным абвастрэннi з цяжкiм балявым сiндромам i моцнымi ляксамi лекарам можа быць прызначана лячэбная галадоўка, якая будзе дадаткоўваць iнтэнсiўную медыкаментозную тэрапiю. Пры гэтым рэкамендавана пiць дастаткова вадкасцi для прадухiлення значнага абязводжвання. Калi гэта не магчыма, пацыенту праводзiцца iнфузiенная тэрапiя (увядзенне раствораў унутрывенна). Але пры абватрэннi калькулезнага халецыстыта галодная дыета можа справакаваць яшчэ вялiчайшы застой жоўцi з прыяднаннем панкрэатыта, таму рашэнне аб адмове ад ужывання любой ежы павiнны прымаць толькi лекар.
  • У наступным на некалькi сутак рэкамендавана так званая «вадкая дыета», калi пацыент палучае толькi вадкiя i паўвадкiя стравы. Спачатку прымаюць толькi разведзеныя кампоты, кiселi, травяныя адвары. Затым паступова ўводзяць паўвадкiя супы-пюрэ з агароднiны, склiзiстыя працертыя кашы на вадзе (пераважныя рысавая, аўсяная, маннная). На 4-5 суткi дазваляюць някрэпкiя буллены, нятлустыя кiсламалочныя прадукты.
  • Па меры зацiшэння прымет вострага запалення рацыен паступова расшыряюць, уводзячы паравыя i адварныя прадукты з дазволенага спiсу.

Пасля купiравання абвастрэння пацыент пераводзiцца на стол №5 па Пеўзнеру, у гэты перыяд яго дыета саадносiцца з харчаваннем пры хранiчным халецыстыце.

Прынцыпы дыеты пры хранiчным халецыстыце

Прынцыпы дыеты пры хранiчным халецыстыце

Дыета пры халецыстыце па-за абвастрэння - гэта сбалансаванае, дастаткова разнастайнае, паўнацэннае па складу i каларыйнасцi меню. Яно адпавядае лячэбнаму сталу №5 па Пеўзнеру.

Ужываемая ежа не павiнна залiшне стымуляваць жаўцяк i падвышаць разыкi ўтварэння ў iм камянеў, што можа прывесцi да прыпадка жоўцевай колькi. Таму чалавеку пасля перанесенага вострага халецыстыта цi пры ўпершыню дыягнаставаным латэнтным (маласiмптомным) хранiчным халецыстыце прыйдзецца пераглядзець свой рацыен.

Ад некаторых прадуктаў i спосабаў iх прыгатоўкi прыйдзецца адмовiцца, пры чым гэтыя абмежаваннi павiнны быць не кароткачасовымi. Дыета пры халецыстыце - гэта фактычна лад жыцця, аздараўляючае i прафIлактычнае паўсядзеннае харчаванне.Канешне, яно мае свае асаблiвасцi:

  • Харчаванне пры халецыстыце павiнна быць дробным, рэкамендавана 3 асноўных ужывання ежы i 2-3 перакуса. Такi парадак дазвволiць пазбегнуць пераядання i «галодных» перыядаў, што забяспечыць раўнамернасць нагрузкi на жаўцяк.
  • Ужываць ежу жадана прыблiзна ў адны i тыя ж гадзiны. Гэта будзе садзейнiчаць сваечасоваму з'яўленню апетыта i прыроднай падрыхтоўцы стрававальнага шляха i жаўцяка да паступлення пажыўных рэчываў.
  • Меню павiнна ўключаць усе асноўныя нутрыенты (бялкi, тлуст, вугляводы), вiтамiны i мiнеральныя рэчывы. Агульная каларыйнасць рацыена i баланс рэчываў складаюцца з падлiкам узроста, пола i фiзiчнай актыўнасцi. Пры гэтым тлуст неабходна размеркоўваць дастаткова раўнамерна памiж усiмi ўжываннямi ежы.
  • З рацыена поўнасцю выключаюцца забароненыя прадукты, таксама i пры працяглай адсутнасцi абвастрэнняў. Некаторыя прадукты ўжываюцца ў абмежаванай колькасцi, а пры з'яўленнi дыскамфорту пасля ежы ад iх жадана адмовiцца. Памылкi ў харчаваннi пры халецыстыце могуць прывесцi да перагрузкi жаўцяка з развiццем жоўцевай колькi або актывацыяй запаленчага працэсу.
  • Ежу можна гатаваць на пару, шляхам варкi, запякання (без утварэння скарыначкi). Катэгарычна забароненыя смажка i марынаванне. Тушэнне таксама нежадана пры частых абвастрэннях, бо пры гэтым спосабе прыгатоўкi ўтвараецца дастаткова шмат экстрактыўных рэчываў.
  • Варта пазбягаць пераядання - як па каларыйнасцi, так i па аб'ему порцыi.
  • Неабходна пiць дастатковую колькасць вады, каб пазбегнуць згортвання бiялагiчных вадкасцей (у тым лiку жоўцi).

Пры хранiчным халецыстыце харчаванне не падразумляе галадоўкi i ўжывання невялiкага асартыменту прадуктаў. Гэта скарэй разумныя харчовыя абмежаваннi з захоўваннем харчовай цэннасцi i дастатковай разнастайнасцi рацыену. У цэлым дыета пры халецыстыце прыблiзна такая ж, як пры панкрэатыце.

Што есцi нельга: забароненыя прадукты

Што есцi пры халецыстыте – гэта асноўнае пытанне людзей, у якiх былi вызначаны праблемы з жаўцяком. Iз рацыена пры гэтым захворваннi рэкамендавана выключыць:

ШТО ВЫКЛЮЧАЮЦЬ ЧАМУ ВЫКЛЮЧАЮЦЬ
Любую вэнджанiну (прамысловай або хатняй вытворчасцi) Аказваюe жоўцегоннае дзеянне, што можа прывесцi да абвастрэння хранiчнага халецыстыта, якi ўжо меўся.
Смажаныя прадукты, пры чым забарона датычыцца i мясных страў, i страў з агароднiны. Не дапушчальны i фрыцюр, у тым лiку для прыгатоўцы дэсэртных страў. Празмерна актывуюць ферментныя сiстэмы, аказваюць залiшняе жоўцегоннае дзеянне.
Вострая ежа, большасць вострых спецый, прадукты з эфiрнымi масламi (цытрусавыя, чыснок), хрэн, рэдзька, рэпчаты цыбуля (без тэрмiчнай апрацоўкi). Cпецыi i вострыя спецыi аказваюць стымулюючае дзеянне на працу стрававальнага шляха, што можа справакаваць парушэнне маторыкi жоўцевыдзяляльнай сiстэмы i дысбаланс памiж вытварэннем i расходам жоўцi.

Тлустая ежа.

Пры халецыстыце рэкамендавана выключыць тлустыя сарты мяса (cвініну, бараніну, няпосную ялавічыну, гусака, качку), нутряны тлушч, сала, багатыя халестэрынам субпрадукты (мазгі, печань, ныркі). З рацыёну выключаюць тварог вышэй за 5% тлустасці, вяршкі, тоўстыя малочныя і кісламалочныя прадукты, марозіва (сметанковае і пламбір), маянэз, маргарын, авакада, кандытарскі алейны крэм, арэхі, кaзiнакi, халву.

Сметанковае масла, алеi i жаўткi ўжываюцца ў абмежаванай колькасцi. Сыры абмяжоўваюць, пры гэтым перавагу аддаюць малатлустым сартам.

Паўнацэннае пераварванне тлуста магчыма толькi з дапамогай жоўцi, якая мае эмульгiручае дзеянне i тым самым дапамагае ферментам падстраўнiкавай залозы дзейнiчаць больш актыўна. Таму ўсе тлустыя прадукты аказваюць жоўцегонны эфект, iх ужыванне можа прывесцi да абвастрэння халецыстыта.

Залiшак жывельных тлустаў у рацыене таксама падвышае верагоднасць стварэння халестырынавых камянеў у прасвеце жаўцяка.

Але поўнасцю выключаць тлуст з рацыена нельга, бо ен з'яўляецца альтэрнатыўным энергii, неабходны арганiзму для пабудовы клетачных сценак, сiнтэза гармонаў i ферментаў.

Экстрактыўныя стравы (тлустыя, моцныя мясныя i рыбныя буллены на першай вадзе, канцэнтраваны капусны адвар). Раздражняюць склiзiстую абалонку стрававальнага шляха i правакуюць залiшняе вытварэнне пракiнiнаў - бiялагiчна актыўных рэчываў, якiя актывiруюць маторыку жаўцяка i кiшачнiка. Таму ўжыванне моцных булленаў можна прывесцi да спазма шыйкi жаўцяка i дысбаланса ў працы жоўцевыводзячых шляхаў.
Свежы белы хлеб, выпечка на аснове пшанiчнай мукi вышэйшага сорта, асаблiва са здобнага, кексавага i пясочнага цеста. Неспрыяльна сказваюцца на працы кiшачнiка i празмерна стымулюць актымнасць падстраўнiкавай, што другi раз парушае функцыянiраванне жаўцяка. А некаторыя вiды цеста змяшчаюць падвышаную колькасць тлусту, якi правакуе ўзмацненне жоўцеўтварэння.
Прадукты з вялiкай колькасцю шчаўевай кiслаты: шпінат, шчаўе, рабарбар, ліставая гарчыца, кісліца,майнгальд, клубніцы. Могуць правакаваць стварэнне аксалтных камянеў.
Кансервiраваныя i марынаваныя прадукты. Празмерна стымудююць стрававальную сiстэму.
Грыбы (у любым выглядзе) Цяжкiя для пераварвання, празмерна стымулююць жоўцеўтварэнне.
Любыя прадукты, якiя садзейнiчаюць падвышанаму газаўтварэнню ўтоўстым кiшачнiке. Да iх адносяць свежую белакачанную капусту, бабовыя, рэпу. У большасцi людзей правакуюць узмацненне брадзячых i гнiласных працесаў у прасвеце тонкага кiшачнiка, што адбываецца часам з метыярызмам.
Шакалад, канцэнтраваны какава, моцнае кава, моцны чай, газаваныя напоі. Аказваюць стымулюючае дзеянне.
Алкаголь Стымулюе жаўцяк i пры гэтым падвышае верагоднасць развiцця жоўцевых шляхаў (дысбаланса ў маторыцы розных аддзелаў).

Што дазволена ўжываць у ежу?

Не варта думаць, што дыета пры халецыстыце - гэта аднастайнае па складу i смаку меню. Па-за абвастрэння пры гэтым захворваннi дазволена ўжываць у ежу дастаткова шмат прадуктаў i страў правiльнай прыгатоўкi.

У рацыен можна ўключаць:

  • Нятлустыя сарты мяса: курыцу, індычку, цяляціну, трусяціну. Яны могуць гатовiцца цэлым кавалкам ці невялікімі кавалачкамі, у выглядзе сечаных катлет (на пару або запечаныя), біточкаў з фаршу, запяканак, суфле. Дазволены адварны ялавічны язык.
  • Некаторыя вiды фабрычных калбасных выраб: нятлустую вяндліну, малочныя сасіскі, каўбасу тыпу Доктарскай (у натуральнай абалонцы).
  • Рыбу (нятлустыя сарты), звычайна ў адварным або запечаным выглядзе, у складзе суфле або катлет.
  • Морапрадукты.
  • Супы на нятлустым мясным буллене (жадана на другiм, першая порцыя пасля закiпання злiваецца), на буллене з агароднiны. Пры гэтым неабходна пазбягаць выкарыстоўвання так званай «зажаркi» агароднiн на масле ў якасцi запраўкi.
  • Агароднiну (акрамя ўваходзячай у спiс забароненых прадуктаў) у свежым абопрыгатаваным выглядзе. Пры гэтым неабходна адмовiцца ад прадуктаў, якiя выклiкаюць пачуцце цяжкасцi ў лелехе, уздуцце i метыярызм.
  • Тварог (малатлусты або нармальнай тлустасцi), нятлустыя кiсламалочныя прадукты, малако да 5-6% тлустасцi.
  • Усе крупы, у тым лiку тыя, што прайшлi частковую апрацоўку (кус-кус, манная крупа, шматкi для варцы).
  • Яйкi (курыныя i перепелiныя), пры гэтым ватра помнiць аб неабходнасцi абмежавання ўжывання жаўткоў. Таму часцей за ўсе стравы (амлеты, яiшнiцу) гатовяць з выкрыстоўваннем некалькiх бялкоў i аднаго жаўтка. А пры калькулезным халецыстыце варта адмовiцца ад жаўткоў увогуле.
  • Садавiна, калi яна не правакуе падвышанае газаўтварэнне. Яе можна ўжываць у свежым цi запечаным выглядзе, а таксама ў выглядзе высушанай садавiны.
  • Нясвежы хлеб (злегка зачарствелы, 2-3-дзенны), несалодкiя i няздобныя сухары, галетнае печыва.
  • Напоi: нямоцныя чаi рознага складу, напоi на аснове цыкорыя або ячменя, неканцэнтрыраваныя кампоты, кiселi, адвар шыпшыннiка.

Часам пры хранiчным халецыстыце па ўзгадненнi з лекарам у рацыен уводзяць клятчатку ў выглядзе запаранага вотруб'я, што паляпшае маторыку кiшачнIка i садзейнiчае гарманiзацыi працы жоўцевыдзяляльнай сiстэмы.

Прыблiзнае меню пры хранIчным халецыстыце

Рациен пры хранiчным халецыстыце па-за абвастрэння можа быць вельмi разнастайным. З дазволеных прадуктаў гатовiцца мноства страў, складаючы меню на кожны дзень у адпаведнасцi з харчовымi звычкамi i перавагамi.

Сняданак. Жадана ўключаць кашы рознай густасцi на вадзе або нятлустым малаке, яны могуць быць падсаладкаванымi або несалодкIмi. Можна дадткоўваць iх бутэрбродам з невялIкай колькасцю сметанковага масла i нятлустага сыру. Кашы можна чаргаваць з тварожнымi запяканкамi, малочнымi супамi на аснове грэчкi цi вермiшэлi.

Другi сняданак (перакус). Можа змяшчаць садавiну (свежую, запечаную, у тым лiку з начыннем, у выглядзе салаты), порцыi тварагу, мяснога або тварожнага суфле/запяканкi, амлета (паравога або запечанага).

Абед. Рэкамендавана ўключаць супы (з булленам або пюрыраваныя), прыгатаваныя дазволеным спосабам мяса або рыбу з ранIрам з круп або агароднiны, запяканкi з мяса i агароднiны, рагу.

Падвячорак. Гэта можа быць садавiна, невялiкая порцыя салаты, суфле, сыр, кiсламалочны пiтны прадукт з галетамi або сухарыкамi, тварог, тушаная агароднIна.

Вячэра. Можа складацца з катлет з агагроднiны, кашы, варанай рыбы / мяснога суфле / паравых катлет з невялікай колькасцю гарніру, амлета з гароднінай.

На ноч. Звычайна рэкамендуецца шклянку пітнога кісламалочнага прадукту (кефір, ёгурт, сыраватка, ацыдафілін, бiфiдок).

Завяршаць ужыванне ежы можна любым дазволеным напоем. У перапынках памiж ежай варта пiць дастатковую колькасць чыстай вады, пры ўжываннi мiнеральных вод з iх варта выпускаць газ./p>

Дыета пры хранiчным халецыстыце - гэта асноўны i на самой справе рэзультатыўны спосаб прафiлактыкi. Прытрымлiванне рэкамендаваным харчовым абмежаванням дазваляе большасцi людзей з гэтым захворваннем не адчуваць дыскамфорту пасля ежы i паступова адмовiцца ад ужывання лекаў.

Акрамя таго, такая дыета дапамагае палепшыць лiпiдны склад крывi: панiзiць узровень халестырына, паменшыць колькасць склератычных бляшак на сценцах сасудзiн, што спрыяльна скажацца на агульгым стане здароўя, стане прафiлактыкай атэрасклероза i звязаных з iм сасудзiнных захворванняў.

Важна: перад ужываннем азнакомьцеся з iнструкцыяй або пракансультуйцеся з Вашым лекарам.

Іншыя артыкулы на гэтую тэму

МАЮЦЦА СУПРАЦЬПАКАЗАННІ. ПЕРАД УЖЫВАННЕМ ВЫВУЧЫЦЕ ІНСТРУКЦЫЮ АБО ПАРАЙЦЕСЯ СА СПЕЦЫЯЛІСТАМ
З інфармацыяй азнаёмлены(ая), схаваць